Monitoring żywności

Monitoring żywności pochodzenia zwierzęcego pod względem zawartości pozostałości leków weterynaryjnych, substancji zakazanych do stosowania w weterynarii, a także zanieczyszczeń środowiskowych prowadzony jest w województwie wielkopolskim zgodnie z Instrukcją Głównego Lekarza Weterynarii nr BP.200.1.7.2023
z dnia 4 sierpnia 2023 r. Pełna treść instrukcji dostępna jest pod linkiem:
👉 INSTRUKCJA MONITORINGOWA 2023

Pobieranie próbek odbywa się w ramach następujących Krajowych planów kontroli:

1. Krajowego planu kontroli pozostałości zakazanych lub niedopuszczonych substancji farmakologicznie czynnych oraz weterynaryjnych produktów leczniczych u zwierząt i w żywności pochodzenia zwierzęcego – opartego na analizie ryzyka dla produkcji krajowej;
2. Krajowego planu kontroli pozostałości zakazanych lub niedopuszczonych substancji farmakologicznie czynnych oraz weterynaryjnych produktów leczniczych – opartego na randomizowanym nadzorze dla produkcji krajowej;
3. Krajowego planu kontroli zanieczyszczeń chemicznych w żywności pochodzenia zwierzęcego;
4. Krajowego planu kontroli pozostałości pestycydów w żywności pochodzenia zwierzęcego;
5. Krajowego planu kontroli dioksyn, furanów, polichlorowanych bifenyli (PCB) i związków perfluorowanych u zwierząt i w produktach pochodzenia zwierzęcego;
6. Krajowego planu kontroli zawartości promieniotwórczych izotopów cezu w żywności pochodzenia zwierzęcego.

Niezależnie od realizowanych programów pobierane są również próbki w przypadkach podejrzeń zgłaszanych przez urzędowych lekarzy weterynarii wykonujących badania zwierząt oraz mięsa w rzeźniach, a także lekarzy weterynarii wolnej praktyki sprawujących nadzór nad gospodarstwami.

Badaniom poddawane są nie tylko próbki produktów pochodzenia zwierzęcego (takie jak mleko, jaja czy mięso), ale również próbki pobierane od żywych zwierząt, np. płyny ustrojowe (mocz, krew), a nawet sierść.

Celem rogramów jest:

• wykrywanie substancji zakazanych - stosowanych niezgodnie z przepisami Unii Europejskiej,
• kontrola przekroczeń dopuszczalnych poziomów substancji farmakologicznie czynnych stosowanych w leczeniu zwierząt, a także zanieczyszczeń środowiskowych, pestycydów oraz skażeń promieniotwórczych,
• wykrywanie i analiza przypadków przekroczeń dioksyn, furanów, PCB i związków perfluorowanych.

Realizacja programów przyczynia się do eliminowania z obrotu żywności o niewłaściwej jakości zdrowotnej, wzmacnia ochronę zdrowia publicznego oraz umożliwia prowadzenie handlu z innymi państwami członkowskimi UE, a także krajami trzecimi.

W przypadku wykrycia nieprawidłowości lub przekroczeń, prowadzone są szczegółowe dochodzenia wraz z pobieraniem kolejnych próbek. Ich celem jest ustalenie przyczyny niezgodności, ograniczenie skutków (np. poprzez wycofanie produktów z rynku), a także zastosowanie sankcji prawnych, w tym kar finansowych wobec osób odpowiedzialnych.

Wyniki za 2024 rok

W 2024 roku na terenie województwa wielkopolskiego pobrano 7964 próbek (najwięcej w kraju). 17 próbek okazało się niezgodnych, co stanowi zaledwie 0,2% wszystkich próbek i świadczy o wysokiej skuteczności programu monitoringowego oraz wysokim poziomie nadzoru weterynaryjnego w regionie.